Orta Çağ İslam Tarihi’ne Dair Bazı Kitaplar-1

0
351

Merhaba sevgili dostlar.

Beni yıllardır takip edenler biliyordur yeni çıkan kitaplara karşı olan sevgimi ve ilgimi. Hem Batı’da hem de Arap dünyasında yeni çıkan tüm kitaplara bir şekilde ulaşıp tanıtmaya ve kütüphaneme eklemeye çalışıyorum. Alanında çıkmış Türkçe kitaplardan bile haberdar olmayanlar için biraz gereksiz gibi gözükse de bana sağladığı faydaları yazmakla buraya sığdıramam.

Bahsettiğim eserleri genel olarak ilk haberdar olduğum andan itibaren sosyal medya hesaplarımdan duyurmaya, okuduysam da tanıtmaya çalışırım, belki bir kişi de bu vesileyle bunlardan faydalanır diye. Ancak zamanla tanıttığım eserler akışta gerilere düştüğü veya daha güncel mevzular arasında kaybolduğu için ben de böyle derli toplu bir şekilde ara ara paylaşmaya niyet ettim.

Bu ilk yazı dizisinde sizin için seçtiğim Batı dünyasında kaleme alınmış 2019 yılna ait şu eserler yer almaktadır:

Tobias Andersson, Early Sunnī Historiography: A Study of the Tārīkh of Khalīfa b. Khayyāṭ, Brill 2019: Tobias Andersson, Erken Sünni Tarih Yazımında ilk İslami kronolojik tarih kitabı olarak bilinen Halīfe b. Hayyat’ın Tārīh adlı kitabını inceliyor. Yazar, Halīfe b. Hayyat’ın sosyal ve entelektüel bağlamı, kaynak seçimi, derleme yöntemleri, malzeme düzenlemesi ve ana temaların anlatımı açısından daha geniş tarih yazımı geleneğine göre nasıl bir tarihçi olarak çalıştığını inceliyor. Ayrıca Halîfe’nin bu eseri “İslam Klasikleri Projesi“nde Doç. Dr. Ömer Sabuncu tarafından Türkçe’ye kazandırılmıştır.

Christiane Gruber, The Praiseworthy One: The Prophet Muhammad in Islamic Texts and Images, Indiana University Press 2019: Kitap, Hz. Muhammed’in Müslüman yaşamındaki ve İslam’ın başlangıcından günümüze kadar olan öneminin araştırılmasıdır. Ayrıca Gruber, Hz. Muhammed’in sabit öneme sahip tarihsel bir figürden ziyade çok değerlikli bir sembol olarak hizmet ettiğini anlatmaya çalışmaktadır.

Christopher Paul Clohessy, Fâṭima, Daughter of Muhammad (Second Edition-Paperback), Gorgias Press 2019: Hz. Peygamber’in kendisinden sonra yaşayan tek çocuğu olan Hz. Fatıma’yı konu edinen eser özellikle Şia açısından önemi üzerinden bir Fatıma profili çizmeye çalışmaktadır.

Ruth Roded, Women In Islamic Biographical Collections: From Ibn Sa‘d to Who’s Who, Gorgias Press 2019: Kitap, Profesör Ruth Roded’in belirli alanlarda ve belirli zamanlarda ön plana çıkan Müslüman kadınları İbn Sa’d özelinde ele almaktadır. Aslında eser Roded’in 1994 yazdığı ve çığır açan kitabının bir kopyası niteliğindedir. Bu nedenle o, baskıya önemli bir önsöz yazarak çalışmanın orijinal yayından bu yana nasıl geliştiğine dair bir genel bakış açısı sağlamaktadır.

Daniëlle Slootjes & Mariette Verhoeven, Byzantium in Dialogue with the Mediterranean (History and Heritage), Brill, March 2019: Yüzyıllar boyunca Bizans’ın Avrupa kıtası, Kuzey Afrika ve Doğu’daki diğer kültür ve toplumlarla sürekli iletişim kurduğunu biliyoruz. Bu hususla ilgili de pek çok kaleme alınmıştır. Bu çalışma Bizans’ın Akdeniz ile olan diyaloğunu ele almaktadır.

Taco Terpstra, Trade in the Ancient Mediterranean: Private Order and  Public Institutions, Princeton University Press, 2019: Bu kitapta, Taco Terpstra ticaretin organizasyonel yapısının devlet kurumlarından nasıl yararlandığını araştırmaktadır. Uygulama tipik olarak özel aktörlere bağlı olsa da, tüccarlar sadece mahkemeleri ve yasal çerçeveleri değil aynı zamanda sosyal olarak uyumlu ideolojileri de içeren bir kamu altyapısı kullanabilirler. Terpstra, özel düzene dayalı iş uygulamalarının nasıl ortaya çıktığını, ancak kamu kurumlarından nasıl faydalandığını detaylandırmaktadır.

Brian Ulrich, Arabs in the Early Islamic Empire: Exploring al-Azd Tribal Identity, Edinburgh University Press, May 2019: Halifeliğin ilk iki yüzyılında var olan kabile ve devlet arasındaki ilişkiyi inceleyen Brian Ulrich esas odaklandığı nokta, Abbasi halifeliğinin okuryazar yüksek kültürünün ve daha büyük bir Arap etnik kimliğinin bir bileşeni haline gelene kadar aşiret kimliğinin hayatta kalmasını ve dönüşümüdür. Yazar, İslam öncesi Arabistan’dan hilafete kadar kabile kimliği ile sosyal uygulama arasında genel olarak gösterilenden daha fazla süreklilik olduğunu savunmaktadır.

M.-T. Champagne, I. M. Resnick (eds.), Jews and Muslims under the Fourth Lateran Council Papers Commemorating the Octocentenary of the Fourth Lateran Council (1215), Brepols, May 2019: Dördüncü Lateran Konseyi (1215), Orta çağ Avrupa’sına Hıristiyanlar ile Yahudiler ve Müslümanlar arasındaki karşılaşmaları düzenlemeye çalışan bir dizi kanonu tanıtması yönünden önem taşımaktadır.  Bu açıdan döneme ait önemli bilgiler taşıyan konsey, geniş bir yazar kadrosuyla tüm yönleriyle ele alınmaktadır.

Dr. İlyas UÇAR

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here