İslam Tarihi - Islamic History

Değerli ziyaretçilerimiz!

Sitemize artık www.islamtarihikaynaklari.com adresinden ulaşabilirsiniz.

İngiliz ve Alman Oryantalistlerin Hz. Muhammed Tasavvuru

E-posta Yazdır PDF
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 8
ZayıfMükemmel 

İbrahim Sarıçam, Mehmet Özdemir, Seyfettin Erşahin, İngiliz ve Alman Oryantalistlerin Hz. Muhammed Tasavvuru, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara 2011, 512 s.

  • Eser ne hamasi duygularla yazılmış bir reddiye ne de savunma duygularıyla kaleme alınmış bir müdafaa niteliğindedir. Sözü edilen kitapta tamamen bilimsel yön-temler kullanılarak İngiliz ve Alman şarkiyatçıların eserlerinde ortaya konan Hz. Muhammed imajı ve bunların değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
  • Eserin giriş bölümünde oryantalizm üzerine kısa bir değerlendirme yapıl-mış ve bazı Avrupa ülkelerindeki oryantalist faaliyetlerin geçmişi hakkında bilgi verilmiştir. Ardından bu bilimsel çalışmaya konu olan eserler hakkında okuyucu bilgilendirilmiştir. Kitap, “Giriş”i takip eden sekiz bölümden oluş-maktadır. Her bölümde oryantalistlerin incelenen konularla ilgili eserlerinde yer alan bilgiler aktarılmış ve bölüm sonunda konuyla alakalı bir değerlendir-me yapılarak şarkiyatçıların ortaya attığı iddialar tarih biliminin öngördüğü bilimsel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Böylece eserde karşılaştırma, sentez ve analizlerle objektif bir bakış açısı meydana getirilmeye çalışılmıştır.
  • Birinci bölümde modern oryantalizme kadar batı literatüründe Hz. Mu-hammed tasavvuru incelenmiş ve bilimsel oryantalizmin temellerinin nelere dayandığı ortaya konmuştur. Ayrıca birinci bölümde batının pek çok alanda dev-rim yaşadığı Aydınlanma Dönemi’nde de Hz. Muhammed’e yönelik yaklaşım tarzları sınıflandırılarak gözler önüne serilmiştir.
  • İkinci bölümde oryantalistlerin siyer kaynaklarına yaklaşımları ele alınmış-tır. Bu yaklaşım tarzlarından biri olan geleneksel bakış sahiplerinin Kur’an’ı Allah’ın sözü görmeseler de siyerin en temel kaynağı olarak kabul ettiklerini, buna karşın revizyonist yaklaşım sahiplerinin siyer için Kur’an’ı da kaynak kabul etmedikleri örneklerle anlatılmıştır.
  • Üçüncü bölümde Hz. Muhammed’in yetiştiği ortama ve vahiy öncesi ha-yatına yaklaşımlar incelenmiştir. Müsteşriklerin Hz. Muhammed’in doğup büyüdüğü ortamda ve vahiy öncesi hayatında Yahudi ve Hıristiyan etkisinin çok fazla olduğunu devamlı vurguladıkları görülmüştür.
  • Dördüncü bölümde Hz. Muhammed’in mesajının kaynakları ve orijinalliği meselesine şarkiyatçıların yaklaşımları ele alınmıştır. Bu konuda yine Yahudi ve Hıristiyan etkisini savunanlar olduğu gibi, Arap monoteizmiyle Hz. Mu-hammed’in şahsı ve sosyal reformcu yönünün önemli olduğunu savunanlar da olmuştur.
  • Beşinci bölümde Hz. Muhammed’in askeri faaliyetleri inceleme konusu yapılmıştır. Bu konuda Hz. Peygamber’i intikamcı, ganimet düşkünü, siyasi hâkimiyet kurma arzusunda olmakla suçlayanlar olduğu gibi, ihtiyaca binaen savaştığını düşünenlerin olduğu da açıklanmaktadır. Bu bölümde ilk olarak Hz. Muhammed’in niçin savaştığına oryantalistlerin verdikleri cevaplar akta-rıldıktan sonra, örnek olaylarla ilgili değerlendirmelere geçilmiştir.
  • Altıncı bölümde ise batı dünyasının en çok ilgilendiği ve suiistimal ettiği Hz. Peygamber’in evlilikleri konusu incelenmiştir. Bu konuya önyargılı yakla-şanlar olduğu gibi, mutedil bir bakış açısına sahip olanların da mevcudiyeti eserde zikredilmiştir.
  • Yedinci bölüm Hz. Muhammed’in kişiliğine yönelik şarkiyatçıların değer-lendirme ve görüşlerini kapsamaktadır. Aslında bu bölüm önceki tüm bölüm-lerde şarkıyaçılar tarafından çeşitli yönlerden incelenen Hz. Peygamber’in nasıl bir kişi olduğunu düşündüklerini anlama bakımından da önemlidir.
  • Eserin son bölümünde ise İngiliz ve Alman oryantalistlerin Hz. Peygamber hakkında yaptıkları çalışmaların Batı’da ve Türkiye’deki akademik ve entelek-tüel çevreleri nasıl etkilediği anlatılmaktadır. Dahası söz konusu süreçte hangi tür eserlerin yazıldığı ve bunlarda ne tür bir anlatım yolunun seçildiğini kısaca verilen bilgilerden öğrenebiliyoruz.
  • Müellifler sonuç bölümünde yaptıkları çalışmayı on altı maddede özetle-yerek son maddede beş maddelik öneri sunarak bu konuda yeni bilimsel çalış-malar yapılmasına ihtiyaç duyulduğunu dile getirmişlerdir.
  • Kitabın sonundaki bibliyografyanın ardından “Ekler” bölümünde projede incelenen ve yararlanılan İngilizce ve Almanca siyer literatürünün listesi veril-miştir. Böylece bu konuda çalışacak olan akademisyenlere çok büyük bir fayda sağlanmıştır. Yine ekler bölümünde eserleri projeye konu olan müsteşriklerin biyografileri de verilmiştir.

Tanıtımı yapan: Muharrem Samet BİLGİN (Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2011/1, c. 10, sayı: 19)