İlyas Uçar - Ebû Rudeyha - Evvâh

Arapça Dersleri-23: (Sayılar-III)

E-posta Yazdır PDF
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 509
ZayıfMükemmel 

20-100 arasındaki sayılara العُقُودُ denir. Bu sayılar, hem müzekker hem de müennes için ortak kullanılırlar:
Örnekler:
dişi için لِلْمُؤَنَّثِ - erkek için لِلْمُذَكَّرِ
20 kız çocuğu عِشْرُونَ طِفْلَةً
20 çocuk عِشْرُونَ طِفْلاً
30 gece ثَلاَثُونَ لَيْلَةً
30 gün ثَلاَثُونَ يَوْمًا
40 gece أَرْبَعُونَ لَيْلَةً
40 gün أَرْبَعُونَ يَوْمًا
50 خَمْسُونَ
60 سِتُّونَ
70 سَبْعُونَ
80 ثَمَانُونَ
90 تِسْعُونَ

Ancak, nasp ve cer halinde, bu sayılardaki vav و harfi, ي harfine dönüşür.
Örnekler:
20 çocuk geldi. جَاءَ عِشْرُونَ طِفْلاً (Ref hali)
20 çocuk gördüm. رَأَيْتُ عِشْرِينَ طِفْلاً (Nasp hali)
20 çocuğu selamladım. سَلَّمْتُ عَلَى عِشْرِينَ طِفْلاً (Cer hali)

20-100 arasındaki ara sayılar, iki bölümden oluşur ve bu bölümler birbirine و harfi ile bağlıdırlar.
Örnekler:
dişi için لِلْمُؤَنَّثِ
21 إِحْدَى وَ عِشْرُونَ
32 اِثْنَتَانِ وَ ثَلاَثُونَ
43 ثَلاَثٌ وَ أَرْبَعُونَ
54 أَرْبَعٌ وَ خَمْسُونَ
65 خَمْسٌ وَ سِتُّونَ
76 سِتٌّ وَ سَبْعُونَ
87 سَبْعٌ وَ ثَمَانُونَ
98 ثَمَانٍ وَ تِسْعُونَ
99 تِسْعٌ وَ تِسْعُونَ
100 مَائَةٌ

erkek için لِلْمُذَكَّرِ
21 وَاحِدٌ وَ عِشْرُونَ
32 اِثْنَانِ وَ ثَلاَثُونَ
43 ثَلاَثَةٌ وَ أَرْبَعُونَ
54 أَرْبَعَةٌ وَ خَمْسُونَ
65 خَمْسَةٌ وَ سِتُّونَ
76 سِتَّةٌ وَ سَبْعُونَ
87 سَبْعَةٌ وَ ثَمَانُونَ
98 ثَمَانِيَةٌ وَ تِسْعُونَ
99 تِسْعَةٌ وَ تِسْعُونَ
100 مَائَةٌ

Yukarıdaki iki bölümü birbirine bağlayan vav و ile bağlı olan bu sayılar mu'rabdır.
Örnekler:
47 öğrenci gitti. ذَهَبَ سَبْعَةٌ وَ أَرْبَعُونَ تِلْمِيذًا (Ref hali)
47 öğrenci gördüm. رَأَيْتُ سَبْعَةً وَأَرْبَعِينَ تِلْمِيذًا (Nasp hali)
47 öğrenciye selam verdim. سَلَّمْتُ عَلَى سَبْعَةٍ وَأَرْبَعِينَ تِلْمِيذًا (Cer hali)
Günde 24 saat vardır. فِي اليَوْمِ أَرْبَعٌ وَعِشْرُونَ سَاعَةً (Ref hali)
Adam şehirde 24 gün kaldı. مَكَثَ الرَّجُلُ فِي المَدِينَةِ أَرْبَعَةً وَعِشْرِينَ يَوْمًا (Nasp hali)
Adam köye 24 günde ulaştı. وَصَلَ الرَّجُلُ إِلَى القَرْيَةِ فِي أَرْبَعَةِ وَ عِشْرِينَ يَوْمًا (Cer hali)

Kural 6:
100-1000 arasında sayılar -100 ve 200 dışındakiler- bileşiktir. İkinci bölüm مُضَافٌ إِلَيْهِ sayıldığından mecrurdurlar. Bu sayılar da müzekker ve müennes için ortak olarak kullanılırlar.
Örnekler:
dişi için لِلْمُؤَنَّثِ - erkek için لِلْمُذَكَّرِ (ortak kullanılmaktadır)
100 مِائَةٌ
200 مِائَتَانِ
300 ثَلَثُمِائَةٍ
400 أَرْبَعُمَائَةٍ
500 خَمْسُمِائَةٍ
600 سِتُّمِائَةٍ
700 سَبْعُمِائَةٍ
800 ثَمَانِمِائَةٍ
900 تِسْعُمِائَةٍ
1000 أَلْفٌ

700 gece سَبْعُمِائَة ِ لَيْلَةٍ
700 gün سَبْعُمِائَةٍ يَوْمٍ

Ma'dud, müfred ve mecrurdurlar.
Örnekler:
101 مِائَةُ وَوَاحِدٍ
102 مِائَةُ وَاثْنَانِ
103 مِائَةٌ وَثَلاَثَةٌ
104 مِائَةٌ وَأَرْبَعَةٌ
105 مِائَةٌ وَخَمْسَةٌ
106 مَائَةٌ وَسِتَّةٌ
107 مِائَةٌ وَسَبْعَةٌ
108 مِائَةٌ وَثَمَانِيَةٌ
109 مِائَةٌ وَتِسْعَةٌ
110 مِائَةٌ وَعَشَرَةٌ
111 مِائَةٌ وَ أَحَدَ عَشَرَ
112 مِائَةٌ وَ اِثْنَانِ عَشَرَ
115 مِائَةٌ وَ خَمْسَةَ عَشَرَ
123 مِائَةٌ وَ ثَلاَثَةٌ وَ عِشْرُونَ
247 مِائَتَانِ وَ سَبْعَةٌ وَ أَرْبَعُونَ
279 مِائَتَانِ وَ تِسْعَةٌ وَ سَبْعُونَ
354 ثَلَثُمِائَةٍ وَ أَرْبَعَةٌ وَ خَمْسُونَ
463 أَرْبَعُمِائَةٍ وَ ثَلاَثَةٌ وَ سِتُّونَ
354 ثَلاَثُمِائَةٍ وَ أَرْبَعَةٌ وَ خَمْسُونَ
463 أَرْبَعُمِائَةٍ وَ ثَلاَثَةٌ وَ سِتُّونَ
594 خَمْسُمِائَةٍ وَ أَرْبَعَةٌ وَ تِسْعُونَ
675 سِتُّمِائَةٍ وَ خَمْسَةٌ وَ سَبْعُونَ
789 سَبْعُمِائَةٍ وَ تِسْعَةٌ وَ ثَمَانُونَ
996 تِسْعُمِائَةٍ وَ سِتَّةٌ وَ تِسْعُونَ

107 kitap مِائَةُ وَ سَبْعَةُ كُتُبٍ
514 kitap خَمْسُمِائَةٍ وَ أَرْبَعَةَ عَشَرَ كِتَابًا
968 kitap تِسْعُمِائَةٍ وَ ثَمَانِيَةٌ وَ سِتُّونَ كِتَابًا
Örneklerde görüldüğü gibi, bu sayılardan sonra gelen ma'dud, sayının son bölümüne göre, müfred veya cemi olur ve onagöre harekelenir.

1000-10.000 arasındaki sayılar.
أَلْفٌ ve أَلْفَانِ nin dışındakiler bileşiktirler. İsim tamlaması sayıldıklarından, ikinci bölümleri daima kesre-esre " ِ " ile harekelidir.
Örnekler:
1000 أَلْفٌ
2000 أَلْفَانِ
3000 ثَلاَثَةُ آلاَفٍ
4000 اَرْبَعَةُ آلاَفٍ
5000 خَمْسَةُ آلاَفٍ
6000 سِتَّةُ آلاَفٍ
7000 سَبْعَةُ آلاَفٍ
8000 ثَمَانِيَةُ آلاَفٍ
9000 تِسْعَةُ آلاَفٍ
10.000 عَشَرَةُ آلاَفٍ

Kaide 7:
Bu sayılardan sonra gelen ma'dud, daima müfred olur ve " ِ " ile harekelinir.
Örnekler:
1000 kitap أَلْفُ كِتَابٍ
4000 kitap أَرْبَعَةُ آلاَفِ كِتَابٍ
9000 kitap تِسْعَةُ آلاَفِ كِتَابٍ
10.000 kitap عَشَرَةُ آلاَفِ كِتَابٍ


10.000 den sonraki sayılar:
11.000 أَحَدَ عَشَرَ أَلْفًا
12.000 اِثْنَا عَشَرَ أَلْفًا
13.000 ثَلاَثَةَ عَشَرَ أَلْفًا
17.000 سَبْعَةَ عَشَرَ أَلْفًا
19.000 تِسْعَةَ عَشَرَ أَلْفًا
20.000 عِشْرُونَ أَلْفًا
21.000 وَاحِدٌ وَ عِشْرُونَ أَلْفًا
22.000 اِثْنَانِ وَ عِشْرُونَ أَلْفًا
23.000 ثَلاَثَةٌ وَ عِشْرُونَ أَلْفًا
29.000 تِسْعَةٌ وَ عِشْرُونَ أَلْفًا
30.000 ثَلاَثُونَ أَلْفًا
31.000 وَاحِدٌ وَ ثَلاَثُونَ أَلْفًا
39.000 تِسْعَةٌ وَ ثَلاَثُونَ أَلْفًا
40.000 أَرْبَعُونَ أَلْفًا
85.000 خَمْسَةٌ وَ ثَمَانُونَ أَلْفًا
99.000 تِسْعَةٌ وَ تِسْعُونَ أَلْفًا
100.000 مِائَةُ أَلْفٍ
200.000 مِائَتَا أَلْفٍ
300.000 ثَلاَثُمِائَةِ أَلْفٍ
700.000 سَبْعُمِائَةِ أَلْفٍ
900.000 تِسْعُمِائَةِ أَلْفٍ
1.000.000 أَلْفُ أَلْفٍ (مَلْيُون)
2.000.000 أَلْفَا أَلْفٍ (مَلْيُونَانِ)
3.000.000 ثَلاَثَةُ آلاَفِ أَلْفٍ

Bu sayılar, daha önce görülen kaidelere göre yapılırlar.
Dikkat:
سَبْعَةَ عَشَرَ أَلْفًا (17.000) deki أَلْفًا, daha önce görülen سَبْعَةَ عَشَرَ طِفْلاً (17 çocuk) daki طِفْلاً kelimesinin yerinde kullanılmıştır.
سَبْعُمِائَةِ أَلْفٍ (700.000) deki أَلْفٍ kelimesi de, سَبْعُمِائَةِ يَوْمٍ (700 gün) deki يَوْمٍ kelimesinin yerinde kullanılmıştır.

Kural 8:
10.000'den sonra sayılardan sonra gelen ma'dud, müfred olur ve son harfinin harekesi kesra-esradır.
Örnekler:
17.000 kitap سَبْعَةَ عَشَرَ أَلْفَ كِتَابٍ
21.000 kitap وَاحِدٌ وَ عِشْرُونَ أَلْفَ كِتَابٍ
73.000 kitap ثَلاَثَةٌ وَ سَبْعُونَ أَلْفَ كِتَابٍ
99.000 kitap تِسْعَةٌ وَ تِسْعُونَ أَلْفَ كِتَابٍ
100.000 kitap مِائَةُ أَلْفِ كِتَابٍ
900.000 kitap تِسْعُمِائَةِ أَلْفِ كِتَابٍ

Kural 9:
Büyük sayılar, çoktan aza ve azdan çoğa doğru olmak üzere, iki türlü dizililerler.
Ma'dud (sayılan şey), sayının son bölümüne göre, ya müfred, ya cemi olur, fetha veya kesra ile harekelenir.
Örnekler:
8695 kitap ثَمَانِيَةُ آلاَفٍ وَ سِتُّمِائَةٍ وَ خَمْسَةٌ وَ تِسْعُونَ كِتَابًا
8695 kitap خَمْسَةٌ وَ تِسْعُونَ وَ سِتُّمِائَةٍ وَ ثَمَانِيَةُ آلاَفِ كِتَابٍ

Sayı ile Sayılan ilişkisi / Adet ile Ma'dut ilişkisi:
3-10 arası عَشَرَةُ كِتُبٍ 10 kitap cemi, mecrur
11-99 arası تِسْعَةٌ وَ تِسْعُونَ كِتَابًا 99 kitap müfred, masup
99-... arası عَشْرَةُ آلاَفِ كِتَابٍ 10.000 kitap müfred, mecrur

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile